Dome, turret, bullet, box,
PTZ of fisheye?
Ze maken allemaal videobeelden,
maar hun
vorm, montage en toepassing
zijn verschillend.
Een professionele camerakeuze
begint niet met:
“Welke camera ziet er het mooist uit?”
Je vertrekt vanuit wat je wilt zien,
waar je de camera monteert
en welke eigenschappen
de situatie vereist.
CAMERA // FORM FACTOR
De vorm vertelt iets over de montage en toepassing
DOME // CCTV
Na dit hoofdstuk
Je herkent een camera vóór je het typenummer leest.
De behuizing alleen zegt niet alles
over de technische mogelijkheden,
maar geeft wel belangrijke aanwijzingen
over montage en toepassing.
01
Vorm herkennen
Je herkent dome,
turret, bullet,
box en PTZ.
02
Toepassing begrijpen
Je weet waarom dezelfde
cameravorm niet overal
de beste keuze is.
03
360° herkennen
Je begrijpt het principe
van een fisheye-camera.
04
Camera kiezen
Je leert denken vanuit
situatie, beeld en functie.
Eerst één belangrijk principe
De vorm is niet
hetzelfde als de functie.
Een dome- en bulletcamera
kunnen bijvoorbeeld dezelfde
resolutie, sensor, AI-functies
of lensmogelijkheden
hebben.
De vorm van de behuizing
vertelt vooral iets over
hoe de camera is gebouwd,
gemonteerd en in de omgeving
wordt gebruikt.
Kijk daarom nooit alleen
naar de buitenkant.
De uiteindelijke keuze wordt ook bepaald
door lens, resolutie, nachtzicht,
IP/IK-classificatie,
AI en montagepositie.
Camera family // Overview
Zes vormen die je
moet herkennen.
DOME
Dome
Compacte camera
met een koepelvormige
beschermkap.
Vaak gebruikt binnen,
maar er bestaan ook
robuuste uitvoeringen
voor buitengebruik.
Compact
Discreet
Plafond / wand
TURRET
Turret
Ook wel eyeball-camera genoemd.
De cameramodule ligt zichtbaar
in een verstelbare behuizing.
Populair door de eenvoudige
positionering en compacte bouwvorm.
Eyeball
Verstelbaar
Veel gebruikt
BULLET
Bullet
Langwerpige,
duidelijk zichtbare camera.
De kijkrichting is
meestal onmiddellijk herkenbaar.
Wordt veel toegepast
aan gevels en buitenlocaties.
Zichtbaar
Buiten
Duidelijke richting
BOX
Boxcamera
Klassieke camerabehuizing
waarbij camera, lens
en eventuele behuizing
modulair kunnen worden opgebouwd.
Interessant voor toepassingen
waar specifieke lenzen
of behuizingen nodig zijn.
Modulair
Lenskeuze
Specialistisch
PTZ
PTZ
Pan, Tilt & Zoom.
De camera kan bewegen
en afhankelijk van het model
optisch inzoomen.
Geschikt wanneer
een operator of automatisch
programma verschillende zones
actief moet bekijken.
Pan
Tilt
Zoom
360°
Fisheye
Gebruikt een extreem brede lens
om een zeer groot gebied
vanuit één positie
te registreren.
Software kan het ronde
fisheye-beeld digitaal
corrigeren en opdelen.
Panoramisch
180° / 360°
Dewarping
Domecamera
Compacte cameravorm
met beschermende koepel.
Camera type // Dome
Compact en
minder opvallend.
De domecamera dankt zijn naam
aan de koepelvormige behuizing.
De cameramodule bevindt zich
achter of onder de domekap.
Daardoor kan de kijkrichting
minder duidelijk zichtbaar zijn
dan bij een klassieke bulletcamera.
Domecamera's bestaan
in zeer uiteenlopende uitvoeringen:
vaste lens,
varifocale lens,
binnen,
buiten,
met of zonder IR,
en met verschillende
beschermingsklassen.
Niet verwarren:
“dome” zegt iets
over de cameravorm.
Het zegt op zichzelf niets
over resolutie,
netwerkprotocol,
AI of beeldkwaliteit.
Dome versus turret
Ze lijken op elkaar.
Maar zijn niet hetzelfde.
DOME
Lens achter een kap
Bij een klassieke domecamera
bevindt de lens zich
achter een transparante koepel
of beschermkap.
Compact uiterlijk
Beschermde cameramodule
Kijkrichting minder opvallend
Kap moet schoon blijven
TURRET
Open eyeball-constructie
Bij een turretcamera
zit de camera als een
verstelbare “oogbal”
in de basis.
Eenvoudig richten
Geen koepel vóór de lens
Compact ontwerp
Populair binnen en buiten
Camera type // Bullet
Zichtbaar.
Gericht. Duidelijk.
Een bulletcamera heeft
een langwerpige behuizing
en een duidelijk herkenbare
kijkrichting.
De vorm maakt ze geschikt
voor montage aan gevels,
palen en andere
buitenconstructies.
Omdat ze duidelijk zichtbaar zijn,
kunnen bulletcamera's daarnaast
ook een visueel afschrikkend effect hebben.
Praktisch:
let bij buitenmontage
niet alleen op de cameravorm,
maar ook op de juiste
IP-beschermingsgraad,
montagebeugel en kabelafwerking.
Camera type // Box
De modulaire
cameravorm.
De klassieke boxcamera
maakt het mogelijk
om camera en lens
als afzonderlijke componenten
te benaderen.
Dat geeft flexibiliteit
wanneer een toepassing
een specifieke lens,
zeer lange brandpuntsafstand
of aparte beschermbehuizing vraagt.
Voor buitenmontage kan een boxcamera
in een aparte weerbestendige
camerabehuizing worden geplaatst.
Waarom belangrijk?
Bij gespecialiseerde projecten
is een compacte alles-in-één-camera
niet altijd de beste oplossing.
Modulariteit kan daar juist
een voordeel zijn.
Camera + lens + behuizing
Een klassieke modulaire benadering
voor gespecialiseerde toepassingen.
Pan // Tilt // Zoom
Een camera die
actief kan kijken.
PTZ staat voor
Pan, Tilt en Zoom.
Pan betekent horizontaal bewegen.
Tilt betekent verticaal bewegen.
Zoom maakt het mogelijk
om een onderwerp dichterbij
in beeld te halen.
PTZ-camera's kunnen
handmatig door een operator
worden bestuurd
of automatisch werken
met presets,
tours of andere functies.
Belangrijk:
een PTZ ziet op één moment
slechts in de richting
waarin hij gericht staat.
Voor permanente dekking
van meerdere richtingen
kunnen aanvullende vaste camera's
noodzakelijk blijven.
Fisheye // Panoramic
Eén camera.
Bijna alles rondom.
Een fisheye-camera gebruikt
een extreem brede lens
om vanuit één positie
een zeer groot beeldgebied
vast te leggen.
Wanneer de camera bijvoorbeeld
aan het plafond wordt gemonteerd,
kan een 360°-model
de volledige omgeving
rondom de camera registreren.
Het originele beeld
is sterk vervormd.
VMS- of camerasoftware
kan dit beeld met
dewarping
omzetten naar meer traditionele
camerastandpunten.
Trade-off:
een zeer groot beeldgebied
betekent dat de beschikbare pixels
over dat volledige gebied
worden verdeeld.
Groot overzicht en detailherkenning
zijn dus niet hetzelfde.
Brede beeldhoek
Interessant wanneer één montagepunt
een groot gebied moet overzien.
Overzicht versus detail
Meer zien betekent
niet automatisch meer herkennen.
Een camera met een zeer brede beeldhoek
kan een grote ruimte registreren.
Maar wanneer hetzelfde aantal pixels
over een veel groter gebied
wordt verdeeld,
bevat een klein onderwerp
minder pixels.
Daarom moet je altijd bepalen
wat het doel is:
overzicht krijgen,
personen herkennen,
objecten identificeren
of een specifieke zone bewaken.
Vooruitblik:
in hoofdstuk 7 bekijken we precies
hoe resolutie, lens en beeldhoek
samen bepalen
wat je uiteindelijk kunt zien.
Special applications
Soms heb je meer nodig
dan een standaardcamera.
Voor bijzondere situaties
bestaan gespecialiseerde cameratypes.
THERM
Thermisch
Registreert warmteverschillen
in plaats van gewoon zichtbaar licht.
Interessant voor detectie
in zeer donkere omstandigheden.
ANPR
Nummerplaatcamera
Ontworpen en ingesteld
om nummerplaten
onder specifieke omstandigheden
betrouwbaar te registreren.
DUAL
Dual-sensor
Combineert bijvoorbeeld
twee sensoren
of verschillende beeldtechnologieën
in één camerabehuizing.
EX
Speciale behuizing
Voor industriële
of andere bijzondere omgevingen
bestaan camera's
met speciaal ontworpen behuizingen.
Snel vergelijken
Welke vorm past
bij welke situatie?
Camera
Herkenbaar aan
Sterk punt
Typische toepassing
Let op
Dome
Koepelvorm
Compact en discreet
Binnen / buiten
Kap en montage
Turret
Eyeball-vorm
Eenvoudig richten
Algemene CCTV
Kijkrichting zichtbaar
Bullet
Langwerpig
Duidelijke kijkrichting
Gevel / buiten
Montage en vandalisme
Box
Rechthoekige body
Modulair
Specialistische projecten
Lens en behuizing apart
PTZ
Beweegbare camerakop
Pan / tilt / zoom
Actief toezicht
Kijkt maar één richting tegelijk
Fisheye
Zeer brede lens
Groot overzicht
Open ruimtes
Pixelverdeling / vervorming
Denk als een installateur
Kies eerst de taak.
Daarna de camera.
01
Wat moet je zien?
Overzicht,
herkenning,
identificatie
of specifieke detectie?
→
02
Waar monteer je?
Binnen,
buiten,
plafond,
gevel,
paal of andere constructie?
→
03
Hoe groot is het gebied?
Smalle doorgang,
parking,
open hal
of volledige perimeter?
→
04
Welke vorm past?
Pas nu kies je
dome, turret,
bullet, PTZ
of een andere oplossing.
Eén locatie // Meerdere oplossingen
Soms is één cameratype
niet voldoende.
Een professionele installatie
kan verschillende cameravormen
combineren.
Een vaste camera kan continu
een toegang bewaken,
terwijl een PTZ-camera
grotere zones actief volgt.
Een fisheye kan tegelijk
overzicht leveren
in een open ruimte.
De beste camera bestaat niet.
Er bestaat wel een camera
die beter past
bij een specifieke taak.
CCTV Academy // Micro-Learning
Leg ze naast elkaar.
En kijk naar het verschil.
Dome.
Turret.
Bullet.
PTZ.
Op een website lijken ze eenvoudig
van elkaar te onderscheiden.
In de praktijk zitten
de interessante verschillen
in montage en toepassing.
Tijdens CCTV Micro-Learning
kun je verschillende cameravormen
zelf bekijken,
richten,
aansluiten en configureren.
Zo leer je sneller herkennen
welk type camera
bij welke situatie past.
Wat is het belangrijkste
uiterlijke verschil
tussen een dome
en een turret?
VRAAG 02
Waarom is de kijkrichting
van een bulletcamera
meestal duidelijk zichtbaar?
VRAAG 03
Waarvoor staan
P, T en Z
bij een PTZ-camera?
VRAAG 04
Waarom levert een fisheye
veel overzicht,
maar niet automatisch
meer detail?
Samenvatting // Hoofdstuk 06
Dit neem je mee.
Cameravormen zoals
dome, turret, bullet,
box, PTZ en fisheye
zijn ontworpen voor
verschillende montage-
en gebruikssituaties.
De vorm zegt niet automatisch
iets over beeldkwaliteit.
Dezelfde resolutie,
lens of AI-functies
kunnen in verschillende
camerabehuizingen voorkomen.
Kies daarom nooit alleen
op basis van uiterlijk.
Bepaal eerst wat de camera
werkelijk moet zien.
Dat brengt ons rechtstreeks
bij hoofdstuk 7:
resolutie en lenzen.
Daar bekijken we hoe pixels,
brandpuntsafstand en beeldhoek
bepalen wat er uiteindelijk
in beeld komt.
