CCTV Academy · CMOS Sensor · v1.0 STAGING
CCTV Academy · Image sensor fundamentals

Een camera kijkt niet.
De sensor meet licht.

De CMOS-beeldsensor is het elektronische hart achter het camerabeeld. Miljoenen kleine lichtgevoelige pixels zetten licht om in elektrische informatie, waarna de camera daar een digitaal videobeeld van maakt.

Lichtgevoelige pixels Digitaal uitlezen Basis van CCTV-beeld
CMOS beeldsensor voor CCTV Micro-Learning
SENSOR CORECMOS / PIXEL ARRAY
CMOS uitgelegd

Complementary Metal-Oxide Semiconductor. Een moeilijke naam voor een slim raster.

Een CMOS-beeldsensor bestaat uit een groot raster van lichtgevoelige elementen: de pixels.

De lens projecteert de scène op dat sensoroppervlak. Iedere pixel meet hoeveel licht op zijn positie terechtkomt.

Die lichtinformatie wordt omgezet naar elektrische signalen. De elektronica in de camera bouwt uit miljoenen van die metingen uiteindelijk een volledig digitaal beeld.

De CMOS-sensor neemt dus niet letterlijk een “foto”. Hij meet licht, pixel per pixel.

Wat doet één pixel?

Miljoenen kleine lichtmeters maken samen één beeld.

Iedere pixel draagt een klein stukje beeldinformatie bij. Het eindbeeld is de combinatie van al die afzonderlijke metingen.

LIGHT01

Licht bereikt de pixel

Fotonen uit de scène vallen via de lens op het actieve sensoroppervlak.

CHARGE02

Lading ontstaat

De lichtenergie wordt in de pixel omgezet naar een elektrisch signaal.

READ03

Pixel wordt uitgelezen

De elektronica leest de waarde van de pixel uit.

IMAGE04

Processor bouwt het beeld

Alle pixelinformatie wordt gecombineerd en verder verwerkt tot bruikbare video.

Van werkelijkheid naar videobeeld

Het camerabeeld ontstaat in een volledige keten.

Sensor en lens zijn essentieel, maar er gebeurt nog veel meer voordat het beeld op jouw monitor verschijnt.

01 · INPUTLichtDe echte scène reflecteert licht.
02 · OPTICSLensDe optiek projecteert de scène op de sensor.
03 · SENSORCMOSPixels zetten licht om in elektrische informatie.
04 · PROCESSINGImage processorKleur, contrast, WDR en ruis worden verwerkt.
05 · OUTPUTVideoHet beeld wordt gecodeerd, opgeslagen en weergegeven.
Sensorformaat

Niet alleen het aantal pixels telt. Ook de ruimte telt.

Het fysieke formaat van een beeldsensor heeft invloed op hoe de camera licht kan verzamelen.

Twee camera's kunnen dezelfde resolutie hebben, maar toch verschillende sensoren gebruiken.

Wanneer vergelijkbare resoluties over verschillende sensorformaten worden verdeeld, verandert ook de beschikbare oppervlakte per pixel.

Dat kan relevant zijn voor ruis, gevoeligheid en prestaties in moeilijke lichtomstandigheden.

Belangrijk voor installateurs: kijk nooit uitsluitend naar “4 MP” of “8 MP”. Sensor, lens, pixelgrootte en beeldverwerking horen samen bekeken te worden.
De lens projecteert licht op de CMOS sensor
OPTICS → SENSORLicht wordt beeldinformatie.
Sensor versus megapixels

Meer pixels is niet hetzelfde als betere pixels.

Resolutie vertelt hoeveel beeldpunten aanwezig zijn. De CMOS-sensor en de volledige beeldketen bepalen hoe bruikbaar die beeldpunten werkelijk worden.

8MP
Resolutie

Hoeveel pixels?

Een 8MP-camera produceert een beeld met miljoenen afzonderlijke pixels. Dat is interessant voor detail, grotere scènes en digitaal inzoomen. Maar veel pixels vertellen nog niets over de kwaliteit van het licht dat ze ontvangen.

IQ
Image Quality

Hoe goed is iedere pixel?

Licht, sensoroppervlak, optiek, sluitertijd, versterking, ruisonderdrukking, WDR en compressie bepalen samen hoe bruikbaar het eindbeeld is. Daarom beoordeel je professionele CCTV-camera's nooit alleen op megapixels.

CMOS bij weinig licht

Overdag heeft de sensor licht genoeg. 's Nachts wordt het interessant.

Wanneer er minder licht beschikbaar is, ontvangen de pixels minder bruikbare lichtinformatie.

De camera kan vervolgens proberen het beeld elektronisch helderder te maken. Maar extra versterking kan ook extra ruis zichtbaar maken.

Daarom werken sensor, verlichting, sluitertijd en beeldprocessing altijd samen.

Bij moderne CCTV-camera's speelt ook intelligente verlichting, zoals Smart Dual Light, hierin een belangrijke rol.

Bekijk Smart Dual Light →
µm · PIXELDe effectieve pixelstructuur beïnvloedt hoeveel lichtinformatie kan worden verzameld.
GAINSignaal kan versterkt worden, maar daarmee kan ook ruis toenemen.
EXP · EXPOSURELangere belichting verzamelt meer licht, maar kan beweging vervagen.
IR / WWIR of warm wit licht kan de sensor meer bruikbare informatie geven.
Rolling shutter

De volledige sensor wordt niet altijd exact tegelijk uitgelezen.

Veel CMOS-sensoren gebruiken een zogenaamde rolling-shutteruitlezing.

Daarbij worden beeldlijnen zeer snel na elkaar uitgelezen, in plaats van het volledige sensorvlak op exact hetzelfde moment.

Bij normale CCTV-beelden hoeft dat geen zichtbaar probleem te zijn. Bij snelle bewegingen, vibratie of bepaalde lichtbronnen kunnen echter typische beeldartefacten optreden.

Het is één van de redenen waarom “de sensor begrijpen” nuttig is bij troubleshooting.

Van theorie naar camera

De CMOS-sensor zit achter het glas.

Je ziet de sensor tijdens een normale installatie nauwelijks. Toch bepaalt hij mee wat je uiteindelijk op jouw recorder en monitor ziet.

Dahua 8 megapixel IP camera met CMOS beeldsensor
8MP DAHUA IP CAMERA1/2,7" CMOS achter de 2.8mm lens.
RULE 01CMOS meet lichtDe sensor zet binnenkomende lichtinformatie om naar elektrische beeldinformatie.
RULE 02Megapixels zijn niet allesResolutie zegt hoeveel pixels er zijn, niet hoe bruikbaar iedere pixel is.
RULE 03Licht is cruciaalHoe minder licht, hoe moeilijker de sensor bruikbare informatie verzamelt.
RULE 04De hele keten teltLens, sensor, processor, verlichting, compressie en installatie horen samen.
CCTV Micro-Learning

Een beeldsensor begrijpen wordt eenvoudig wanneer je zelf aan de camera draait.

Verander sluitertijd, verlichting, resolutie, bitrate en camerahoek en bekijk onmiddellijk wat de CMOS-sensor en beeldprocessor daarvan maken.

Wat is een CMOS Sensor ?