10 Basis CCTV opleiding · Les 10 van 24

Digitale zoom versus optische zoom

“Kan je niet gewoon wat verder inzoomen?” Het klinkt logisch. Maar wanneer je digitaal inzoomt op een bestaand camerabeeld, krijg je niet automatisch meer bruikbaar detail.

Pixelvorming bij digitale zoom van een CCTV-camerabeeld
Les 10 24 lessen
Beeldkwaliteit · Zoom

Inzoomen is niet hetzelfde als meer detail krijgen

Het verschil tussen digitale en optische zoom is fundamenteel voor de beeldkwaliteit van een bewakingscamera.

Bij digitale zoom wordt een deel van een reeds bestaand beeld softwarematig uitgesneden en groter weergegeven.

Bij optische zoom gebeurt het inzoomen met de lens zelf. Daardoor wordt het onderwerp optisch dichterbij gehaald voordat je het uiteindelijke beeld beoordeelt.

Tweede klacht

“Als ik inzoom op het camerabeeld, kan ik plots niets meer herkennen!”

Digitale zoom

Wat gebeurt er wanneer je digitaal inzoomt?

Origineel overzichtsbeeld van een CCTV-camera vóór digitale zoom
Origineel beeld Het volledige camerabeeld Het beschikbare detail zit al in dit opgenomen beeld.
Vergroot camerabeeld waarbij pixels zichtbaar worden door digitale zoom
Digitale zoom De pixels worden groter Je maakt een deel van het bestaande beeld groter. Er komt volgens de opleiding geen nieuw detail bij.
Het essentiële verschil

Digitale zoom en optische zoom naast elkaar

Digitale zoom waarbij het camerabeeld korrelig en blokkerig wordt
D
Digitale zoom

Software vergroot het bestaande beeld

De camera of software snijdt een deel van het beeld uit en vergroot dat digitaal.

Daardoor worden de bestaande pixels groter weergegeven.

Het beeld kan daardoor korrelig of blokkerig worden.

Belangrijk: er komt geen extra detail bij.

Voorbeeld van optische zoom bij een CCTV-camera
O
Optische zoom

De lens brengt het onderwerp dichterbij

Bij optische zoom verplaatst de lens zich fysiek om het beeld dichterbij te brengen.

Volgens de opleiding blijft het resultaat daardoor scherp, zelfs bij maximale zoom.

Deze manier van zoomen wordt gebruikt bij onder andere PTZ-camera's en camera's met varifocale lenzen.

Kort samengevat

Wat is precies het verschil?

Kenmerk
Digitale zoom
Optische zoom
Werking
Softwarematig vergroten
Vergroten met de lens
Wat gebeurt er?
Een deel van het beeld wordt uitgesneden en groter weergegeven.
De lens beweegt fysiek om het onderwerp dichterbij te halen.
Pixels
Bestaande pixels worden groter zichtbaar.
De lens bepaalt de vergroting.
Extra detail
Nee — er komt geen extra detail bij.
Het onderwerp wordt optisch dichterbij gebracht.
Toepassing
Vergroten van een bestaand camerabeeld.
Onder andere PTZ-camera's en camera's met varifocale lenzen.
Begrijp digitale zoom

Digitale zoom in drie eenvoudige stappen

1

Het beeld is al opgenomen

De camera heeft een volledig beeld met een bepaalde hoeveelheid beschikbare beeldinformatie.

2

Je selecteert een klein gedeelte

Bij digitale zoom wordt een deel van dat bestaande beeld geselecteerd en uitgesneden.

3

Dat deel wordt groter weergegeven

De pixels worden groter. Daardoor lijkt het onderwerp dichterbij, maar er verschijnt geen nieuwe beeldinformatie.

Groter is niet hetzelfde als scherper
Dit is één van de belangrijkste denkfouten bij camerabeelden.

Wanneer je een object op een bestaand beeld digitaal vergroot, wordt het object wel groter weergegeven, maar volgens de cursus komt er geen extra detail bij.

Zie je een gezicht, kenteken of ander detail niet duidelijk in het originele beeld? Dan kan digitale zoom niet plots beeldinformatie creëren die oorspronkelijk niet aanwezig was.
Visuele vergelijking

Overzicht, digitale zoom en optische zoom

Origineel overzichtsbeeld van een bewakingscamera
1 · Overzicht Het originele beeld Dit is de beeldinformatie waarmee je vertrekt.
Pixelvorming na digitale vergroting van het CCTV-beeld
2 · Digitale zoom Pixels worden zichtbaar Het geselecteerde gebied wordt groter weergegeven.
Optische zoom met CCTV-camera waarbij de lens het onderwerp dichterbij brengt
3 · Optische zoom De lens doet het werk Het onderwerp wordt optisch dichterbij gebracht.
Waar vind je optische zoom?

PTZ-camera's kunnen optisch inzoomen

PTZ-camera als voorbeeld van een CCTV-camera met optische zoom
Later in de opleiding Pan · Tilt · Zoom Een belangrijke toepassing van optische zoom vind je bij PTZ-camera's.

Zoom voor detail op afstand

De cursus behandelt later uitgebreider wanneer een PTZ-camera interessant is.

Daarbij is één van de belangrijke functies dat de camera optisch kan in- en uitzoomen.

Dat is iets totaal anders dan achteraf een stukje van een vast opgenomen beeld digitaal vergroten.

Naar de les over PTZ-camera's
Lenskeuze

Denk ook aan een varifocale lens

De cursus koppelt optische zoom niet alleen aan PTZ-camera's, maar ook aan camera's met een varifocale lens.

Vergelijking van verschillende kijkhoeken bij een varifocale CCTV-lens
Lens Regelbare kijkhoek Met een varifocale lens kan de kijkhoek aangepast worden.
Smalle kijkhoek bij een varifocale CCTV-camera
Smaller Meer focus op afstand Een smallere kijkhoek richt de beschikbare beeldinformatie op een kleiner gebied.
Brede kijkhoek bij een varifocale CCTV-camera
Breder Meer overzicht Een brede kijkhoek geeft meer overzicht, maar het doel van de camera blijft bepalend.
Ontwerp vóór je installeert

Vraag niet alleen “kan ik inzoomen?”

De betere vraag is: wat moet de camera op die afstand kunnen tonen? Moet je alleen zien dat iemand aanwezig is, of moet je een persoon werkelijk kunnen herkennen of identificeren?

Diagnose-tip: controleer eerst het originele beeld
Een gebruiker zoomt digitaal in en zegt vervolgens dat het beeld slecht is.

Bekijk dan eerst hoeveel detail er in het originele beeld aanwezig is.

Digitale zoom vergroot wat al in het beeld aanwezig is. Ze voegt volgens de opleiding geen extra detail toe.

Heb je structureel meer detail op een bepaalde afstand nodig, dan moet je terug naar de keuze van camera, lens en kijkhoek.
Praktische toepassing

Een nummerplaat digitaal vergroten is geen ANPR

Onscherpe nummerplaat door beweging in een CCTV-beeld
Volgende onderwerp Nummerplaat niet leesbaar? Wanneer de noodzakelijke informatie niet goed is vastgelegd, maakt digitaal vergroten daar geen scherp detail van.

De volgende klacht

De volgende les gaat een stap verder:

“Waarom leest mijn camera geen nummerplaten?”

Daar bekijken we waarom nummerplaatherkenning veel meer vraagt dan simpelweg achteraf op een kenteken inzoomen.

Naar nummerplaatherkenning
Onthoud dit
Digitale zoom vergroot het bestaande beeld.

Een deel van het beeld wordt uitgesneden en digitaal groter gemaakt. De pixels worden groter zichtbaar en het beeld kan korrelig of blokkerig worden.

Er komt geen extra detail bij.

Optische zoom werkt anders: de lens zelf brengt het beeld dichterbij.

Daarom is de keuze van camera, lens en kijkhoek belangrijker dan vertrouwen op digitale zoom achteraf.
Verder in de opleiding

Verdiep je in lenskeuze en beeldinformatie

Digitale zoom versus optische zoom